Zargarlik san’ati
Zargarlik – badiiy hunarmandlik sohasi bo‘lib, oltin, kumush, mis, qalay kabi rangli metallardan zeb-ziynat buyumlari (taqinchoqlar), bezak buyumlari yasash kasbidir. Zargarlar bezak buyumlari tayyorlashda quyish, bolg‘alab (zarb berib) yasash, hallash (oltin va kumush suvi yuritish), o‘yib yoki bo‘rttirib naqsh yasash, bosma, zig‘irak, sovotkori, qolipaki, shabaka kabi usullardan keng foydalanadi. Qimmatbaho toshlar – gavhar, feruza, dur, hasik va boshqalarga ishlov berib, zargarlik buyumlari – bargak, bibishak, bilaguzuk, bozuband, bozgardon, baldoq, buloqi, bo‘yintumor, gajak, duotuzi, jevak, jig‘a, zarkokil, zebigar, zarvaraq, tillaqosh, bo‘yin taqinchog‘i, don, zulf, isirg‘a, kokil, oybaldoq, osmatuzi, sanchoq, tavq, tilla bargak, tilla tuzi, tillaqosh, turunj, uzuk, shokila, qashqarbaldoq, halqa kabi taqinchoqlar yaratilgan.

Zargarlik san’ati tarixi
O‘zbekiston muzeylarida saqlanayotgan topilmalar respublika hududida (Yunon-Baqtriya podsholigi, miloddan avvalgi 3-2 asr; Qadimgi Xorazm, asosan, miloddan avvalgi 1 ming yillik o‘rtalaridan milodiy 8 asrgacha) zargarlik rivoj topganini ko‘rsatadi. Zargarlar o‘sha davrlarda oltin, kumush, jez kabi metallardan foydalanib haykalchalar va turli bezak buyumlarini yaratishgan. Kushonlar imperiyasi davrida zargarlik sanʼati yuqori darajada rivojlangan, hozirda bu davrga oid juda koʻplab asarlar topilgan. Oʻzbek zargarlari metallni qayta ishlashda yuqori tajribaga ega bo‘lishgan, handasaviy va oʻsimlik naqshlaridan foydalanganlar. Buyuk Ipak yo‘li davrida esa Markaziy Osiyo hududida yirik savdo va madaniy markazlar taraqqiy topib, bu oʻz navbatida zargarlik sanʼatidagi yuksalishga ham ta’sir ko‘rsatgan.
XIX asr oxiri XX asr boshida o‘ziga xos ishlanishi, shakli, bezaklari, xususiyatlari bilan bir-biridan farqlanuvchi zargarlik buyumlari keng tarqalgan, ziynat buyumlari to‘plamlari vujudga kelgan.

Zargarlikning bugungi kundagi rivoji
O‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng zargarlik san’ati jonlandi. Qimmatbaho metall materiallardan foydalanishga imkon yaratildi. Ijod qilayotgan ustalar, asosan, ikki yo‘nalishda: mahalliy zargarlik (unutilib borayotgan an’analarni qayta tiklash) va an’anaviy zamonaviy uslubda zargarlik buyumlari yaratish ustida ijod qilmoqdalar. Zargarlik sanʼati Oʻzbekistonning turli hududlarida, jumladan, Buxoro, Xiva, Toshkent, Qo‘qon va Samarqandda turlicha rivojlangan. Har bir joyning oʻziga xos uslubi va texnikasi mavjud, bu holat xalq zargarlik madaniyatining xilma-xilligini namoyon qiladi.

O‘zbek zargarlik san’ati anʼanalarining asosiy yo‘nalishlari
Kandakorlik – usuli oʻzbek zargarlik sanʼatida keng qoʻllanadi. Bu texnikada zargarlar metall yuzini oʻymakorlik asosida turli naqshlar bilan bezatadilar. Kandakorlikda oʻsimlik, geometrik yoki islomiy naqshlar qoʻllaniladi. Toshkent, Buxoro va Samarqandda kandakorlik juda rivojlangan. Bu shaharlarda tayyorlangan buyumlar nafis va bejirimligi bilan ajralib turadi.
Chilangarlik – bu metall buyumlarni eritib, ularga yangi shakl berish jarayonidir. Bu usul zargarlarning ijodiy yondashuvini taqozo etadi. Chilangarlar koʻpincha oltin va kumushdan ishlangan marjonlar, bilaguzuklar va koʻkrak nishonlari yaratishgan.
Niqorchilik usuli – metall ustiga oltin, kumushdan turli naqshlar va naqshli yuzalar qoplash orqali bajariladi. Bu texnika koʻproq Xorazm va Fargʻona vodiysida keng tarqalgan bo‘lib, asosan milliy taqinchoqlar, bilakuzuklar va koʻzmunchoqlar ishlab chiqarishda qoʻllaniladi. Niqorchilik buyumlarida handasaviy shakllar va gul naqshlari koʻp uchraydi.
Qalqonchilik – qadimiy oʻzbek zargarligi sanʼat turi bo‘lib, zargarlar metallni issiq holatda bosish yoki zarb berish orqali maxsus shakllar yaratadilar. Bu usul asosan yirik buyumlar, masalan, belbogʻlar va koʻkrak nishonlari tayyorlashda qoʻllaniladi. Bu texnika zargardan katta kuch va sabrni talab qiladi.

Manbalar
ZARGARLIK (uzpedia.uz)
Zargarlik buyumlari (youtube.com)